سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
326
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
و از جمله افراد اخذ غير ظاهر اينستكه پارهاى از كلام غير را اخذ كرده و سپس چيزى كه موجب حسنش مىگردد را به آن اضافه ميكنند همچون قول افوه : و ترى الطّير على آثارنا * رأى عين ثقة ان ستمار يعنى : مىبينى مرغ را كه بدنبال ما مىآيد به ديدن چشم درحاليكه مطمئن است به زودى به آن از گوشت گشتگان طعمه داده مىشود . كلمه [ رأى عين ] يعنى بالعيان و با ديدن چشم و لفظ [ ثقة ] حال است بنابراين به معنى اسم فاعل بوده و تقدير [ واثقة ] مىباشد و ميتوان آن را مفعول له براى معنائى كه [ على آثارنا ] متضمّن آنست قرار داد و تقدير كلام : كائنة على آثارنا لوثوقها مىباشد و عبارت [ ان ستمار ] يعنى به زودى از گوشت كسانى كه ما ايشان را مىكشتيم به آن طعمه مىدهيم . و قول ابو تمام : و قد ظلّلت عقبان اعلامه ضحى * بعقبان طير فى الدّماء نواهل اقامت مع الرّايات حتّى كانّها * من الجيش الّا انّها لم تقاتل يعنى : بتحقيق سايه افكنده شده بود علمهاى بزرگ آن جنگ در وقت ظهر بدنبال آمدن مرغانى چند كه در خون كشتگان سيراب شدهگانى چند بودند . و برپاى شد آن تعاقب و بدنبال آمدن مرغان با علمها تا آنكه گويا آن مرغان از جمله لشگريان شده بودند منتهى جنك و قتال نمىكردند .